De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) heeft verkennend onderzoek verricht naar het handelen van de inlichtingen- en veiligheidsdiensten (AIVD en MIVD) gericht op critici van het coronabeleid. Dit onderzoek is gedaan op verzoek van de parlementaire enquêtecommissie corona en staat los van het werk en verhoren van deze enquêtecommissie.
Hugo Hillenaar, voorzitter van de CTIVD, hierover: “De Coronapandemie heeft een grote en blijvende impact gehad op onze maatschappij. Het handelen van de overheid stond regelmatig ter discussie. In dit onderzoek is geconstateerd dat de AIVD en MIVD volgens de wet rechtmatig hebben gehandeld bij de onderzochte personen. Het onderzoek was gerechtvaardigd omdat het bij die personen om veel meer ging dan alleen kritiek op het coronabeleid. Daarvoor waren bij de diensten gegronde redenen.”
Bevindingen
Tijdens het onderzoek is gekeken naar de periode van maart 2020 tot en met april 2022. De AIVD en de MIVD hadden als opdracht om onderzoek te doen naar verschillende vormen van extremisme. Personen mochten alleen worden onderzocht als een ernstig vermoeden bestond dat zij een gevaar vormden voor de nationale veiligheid, de democratische rechtsorde of voor defensie. Hieronder vielen ook personen die kritiek hadden op het coronabeleid.
De CTIVD heeft vastgesteld dat alleen het uiten van kritiek op het coronabeleid in geen enkel geval aanleiding was om onderzoek te doen. Bij de personen die zijn onderzocht, was er naast kritiek op het coronabeleid ook sprake van het zaaien van haat, verspreiden van angst of onjuiste informatie en/of gedrag en uitspraken gericht op geweld. De CTIVD heeft vastgesteld dat het onderzoek naar deze personen viel onder de wettelijke taken van de AIVD en de MIVD. Er was sprake van een ernstig vermoeden van een dreiging voor de nationale veiligheid, de democratische rechtsorde of defensie. Na deze constatering in dit onderzoek is er voor de CTIVD geen aanleiding om nader onderzoek te doen.
De CTIVD heeft hierover toezichtrapport 83 geschreven dat is gepubliceerd op 12 februari 2026. Dit rapport heeft geen geheime bijlage. De ministers van BZK en Defensie hebben het rapport met hun beleidsreacties aan het parlement gestuurd.
Beeld: © CTIVD / CTIVD